activiteiten

PERSBERICHT

'Kunstenaarsboeken'

Bladerbare unica & multiples.

In het Koetshuis Mensinge te Roden zijn van 24 oktober t/m 15 november ca. 60 unica kunstenaarsboeken te zien Ze zijn uitgestald op tafels en sokkels, opgehangen aan de muur en soms als kostbaarheden achter glas in een vitrine. In de Openbare bibliotheek van Eelde zijn ca. 50 multiple kunstenaarsboeken te zien.

Is het boek niet overbodig gemaakt door de nieuwe media en het internet? Als het gaat om louter informatieoverdracht is dat misschien het geval. Marshal McLuhann kondigde al in de jaren zestig het eind van het Gutenbergtijdperk aan. Bij kunst gaat het echter ook om een directe zintuiglijke ervaring, die de computer niet te bieden heeft. Het boek als object dat je kan koesteren, gaat dan ook voorlopig nog niet verloren.

Een kunstenaarsboek is een autonoom kunstwerk. Het is een poging van beeldende kunstenaars het medium boek voor eigen doeleinden te benutten. Hij is geen vormgever in dienst van iemand anders. Het kunstenaarsboek is een autonoom kunstwerk, met meer accent op beeld dan op taal. Het boek zelf is beeldende kunst, geen afbeelding van beeldende kunst. Het is geen boek over kunst, het is ook geen catalogus met plaatjes. Het is het werk zelf. Door vernieuwende vormvinding kunnen de grenzen van het medium boek overschreden of verlegd worden. De tentoongestelde werken zijn zeer verschillend in hun verschijningsvorm ,maar het zijn allemaal bladerbare boeken, dat zijn als een door de kunstenaar met de hand gemaakt unicum in het Koetshuis en als een met druktechnische ondersteuning gemaakte multiple in een geautoriseerde oplage in de Bibliotheek.

Verkuno organiseert deze twee tentoonstellingen gelijktijdig. Er zijn in het Koetshuis werken te zien van 27 kunstenaars. In de Eelder bibliotheek is werk te zien van 5 kunstenaars

De tentoonstellingsperiode: 24 oktober t/m 15 november 2009

De opening is op vrijdag 23 oktober om 20.00 u in het Koetshuis te Roden.

Koetshuis Mensinge, Mensingeweg 3, Roden

Openingstijden:

donderdag t/m zondag van 13.00-17.00 uur.

Bibliotheek Eelde, Wolfhorn 1, Eelde.

Openingstijden:

dinsdag t/m vrijdag: 14.30 - 17.30 uur
dinsdag en donderdag: 18.30 -20.30 uur
zaterdag : 10.30 - 13.00 uur

Uitgebreidere informatie: Peter Dijk 0651317479 peterdijk55@hotmail.com.

De 27 deelnemende kunstenaars in het Koetshuis zijn:

Hanneke Barendregt, Barbara Bovenberg, Ad Breedveld, Willem Corsius , Willy van der Duyn, Peter Dijk, Maxelant Harmsze, Jannie Hiskes, Thea Hoek Rineke Hollemans , Wianda Keizer , Anki van der Kamp, Eva Kipp, Sonja Leutholff , Jolande van Luijk , Ansje van den Muyzenberg, Sophie Noordam, Joanna Paszkiewicz, Hannie Ramaer, Marina Schoenmaekers, Lia Stouten, Margriet Talstra, Sacha de Ven, Bea Verheul, Peter de Vis, Trix de Waal, Maryke Wiegers

· De 5 deelnemende kunstenaars in de Openbare Bibliotheek van Eelde zijn

Frans Baake, Ad Breedveld, Hannie Ramaer, Lia Stouten, Bea Verheul.

HET KUNSTENAARSBOEK ALS AUTONOOM MEDIUM

Het kunstenaarsboek kan je dan ook het beste zien als een poging van beeldende kunstenaars om het medium boek voor eigen doeleinden te benutten, en niet langer als vormgever in dienst te staan van iemand anders. Het kunstenaarsboek is een autonoom kunstwerk met meestal meer accent op de beeldende kwaliteit dan op de taal. Het boek zelf is beeldende kunst en geen afbeelding van beeldende kunst. Het is geen boek over kunst, het is ook geen catalogus met plaatjes. Het is het werk zelf.
Inmiddels heeft het kunstenaarsboek een hele ontwikkeling doorgemaakt van randverschijnsel, als bijproduct van de avantgarde, naar erkende kunstuiting, waar verzamelaars en musea belangstelling voor hebben. Ook in Nederland is sinds de jaren zeventig de belangstelling ervoor gegroeid, mede dankzij een aantal buitenlandse kunstenaars, die aanvankelijk geen toegang hadden tot het officiële circuit en die daarom naar andere kanalen zochten om zich te uiten. Baanbreker was de Mexicaan Ulises Carrion die tussen 1975 en 1978 het Amsterdamse publiek kennis liet maken met een keur van underground-uitgaven in ‘Other Books and So’. Zijn artikel ‘The new art of making books’ uit 1975 was voor veel kunstenaars een leiddraad. Helaas is zijn omvangrijk archief na zijn dood in 1989 niet in Nederland bewaard gebleven. De instanties hadden er geen belangstelling voor. Na 1986 was het piepkleine Amsterdamse winkeltje ‘Boekie Woekie’, opgezet door o.a. Jan Voss, een vindplaats van allerlei curieuze handgemaakte boekjes. Hedendaags is Galerie Deumens in Haarlem volledig toegelegd op het kunstenaarsboek. Galeriehouder Johan Deumens heeft internationale betekenis en toont derhalve zowel kunstenaarsboeken ut het buitenland als werk van Nederlandse kunstenaars. Hij legt een verband met de conceptualisering van de kunst in de jaren zestig van de 20e eeuw.

Eén ding is duidelijk: een kunstenaarsboek is in elk geval iets anders als een catalogus van eigen werk. Of de kunstenaar geen gebruik mag maken van ontwerpers en andere uitvoerders bij het tot stand komen van ‘zijn’ boek, staat minder vast. Ik zou het zo willen formuleren dat hij in ieder geval de volledige controle over zijn werk houdt, ook al wordt de eigenlijke productie ervan uitbesteed. Het kunstwerk in het algemeen hoeft tenslotte tegenwoordig niet meer geheel eigenhandig te zijn, maar kan door anderen gefabriceerd worden.

Dat kunstenaarsboeken tentoonstellingsobjecten worden, waar je soms niet meer aan mag komen, terwijl ze oorspronkelijk juist bedoeld waren om in de hand te nemen, is een probleem. Van de mooie middeleeuwse miniaturen krijgt de tentoonstellingsbezoeker ook maar een fractie te zien. Inherent aan een boek is dat het doorgebladerd en doorgekeken moet kunnen worden. De relatie met een boek is persoonlijker en minder op een afstand dan met de meeste beeldende kunst. Het aanraken van een boek is wezenlijk. Met een boek hoor je je in een hoekje te kunnen terug trekken. De echte boekliefhebber snuffelt zelfs graag aan zijn bezit. Dat kan in een museum allemaal niet, omdat voorwerpen in een museum beschermd moeten worden tegen slijtage. Daarom krijg je in een museum boeken meestal te zien in een vitrine.

In Roden is er wat geëxperimenteerd met geavanceerdere presentatievorm op oude tafels en is bij uitstek het kunstenaarsboek een privé-aangelegenheid. In het museum wordt het al snel een dood document, een stille getuige van een voorbije tijd.

Een andere vraag is of het boek niet overbodig gemaakt wordt door de nieuwe media en het internet. Als het om louter informatie-overdracht gaat is dat misschien het geval. Marshal McLuhann kondigde al in de jaren zestig het eind van het Gutenbergtijdperk aan. Bij kunst gaat het echter ook om een direkte zintuigelijke ervaring, die de computer niet te bieden heeft. Het boek als object dat je kan koesteren, gaat dan ook voorlopig nog niet verloren. Ook kunstenaars zullen er gebruik van blijven maken als een medium dat betrekkelijk goedkoop en eenvoudig te controleren valt.

Peter Dijk